چرا اسلام روزه را واجب كرده است؟

 اثر روحي روزه آن است كه سبب تقوا و پرهيزگاري در انسان روزه‏دار مي‏شود. بايد دانست كه روزه تأثير بزرگي در صحت بدن انسان دارد، چرا كه روزه براي استراحت دستگاه گوارش خصوصا معده و روده‏ها و منظم كردن ترشحات معده و ترتيب دادن به اعمال هضم، بسيار مفيد مي‏باشد و دانشمندان حيوان‏شناس گفته‏اند، حتي حيوانات هم از روي غريزه‏ي خدادادي گاهي روزه مي‏گيرند، از جمله در درندگان از قبيل شير و پلنگ و ببر ملاحظه شده كه هفته‏اي يك روز از خوردن هرگونه غذا خوددراي مي‏كنند. خلاصه اين كه روزه تأثيرات روحي و اخلاقي و جسمي فراواني دارد. بايد گفت كه در قديم اطبّا به امساك و خودداري از خوردن و آشاميدن خيلي اهميت مي‏دادند و به وسيله‏ي آن خيلي از امراض را معالجه نمودند و در طبّ جديد، نام امساك و پرهيز را رژيم غذايي گزارده‏اند و اين همان روزه است كه به نام‏هاي مختلف ناميده مي‏شود.

علماي روان شناس جديد، روزه را يكي از بهترين عوامل صحت شمرده‏اند. پرفسور وكتور پوشر فرانسوي مي‏گويد: روزه بهترين وسيله براي تندرستي مي‏باشد.

بايد گفت كه روزه در معالجه‏ي اغلب امراض، مفيد و در پاره‏اي از بيماري‏ها علاج منحصر به فرد مي‏باشد و اگر هم منحصر به فرد نباشد، انصافا بهترين و سهل‏ترين روش معالجه است.

اما فوايد روزه به طور اختصار:

 

1. در مورد اختلال حاد و مزمن روده‏ها و در هنگامي كه فرمانتاسيون و تخميرات معده و روده بيمار را دچار دل‏دردهاي شديد مي‏كند.

2. هنگام زياد شدن وزن بدن كه معمولاً ناشي از پرخوري و كم‏حركتي است.

3. در بيماران مبتلا به فشار خون.

4. در بيماري دولاب و مرض قند(1).

در كشورهاي اسلامي اغلب مسؤولين نظم اجتماع، با آمار و ارقام ثابت كرده‏اند كه در ماه رمضان تعداد جرايم، نزاع‏ها، كشتارها و جنايات به حداقل مي‏رسد(2).

در روزه گرفتن دو فايده منظور شده است:

1. حفظ الصحه‏ي بدن 2. تزكيه‏ي نفس و تربيت روح(3).

قرآن در فلسفه‏ي روزه مي‏فرمايد«لعلكم تتقون» (تا شايد پرهيزكار شويد)

و حضرت علي( عليه‏السلام ) مي‏فرمايد:«والصيام ابتلاءً لاخلاص الخلق»(روزه براي آزمايش اخلاص مردم واجب گشت)(4)

حضرت زهرا( عليها‏السلام ) مي‏فرمايند: براي آن است كه دل‏هاي شما تزكيه و پاك و با صفا گردد. و تيرگي‏هارا از آن بزدايد و روح انسان رابراي مقاومت شايسته آماده سازد.(5)

چرا بنا بر روايتي روزه مهم‏تر از نماز است؟

از اين جهت كه زن در حال حيض و نفاس هم نماز و هم روزه راترك مي‏كند، ولي بعدا فقط بايد روزه را قضا كند و ديگر اين كه اگر كسي علنا نماز نخواند، حدشرعي ندارد، ولي اگر روزه را علني خورد، حد بر اوجاري مي‏شود.

ديگر اين‏كه خداوند مي‏فرمايد:«انااُجزي به»يا«انااجزي به»يعني من پاداش روزه را مي‏دهم، يا من پاداش روزه‏ي روزه‏دار هستم در حالي كه درباره‏ي نماز چنين چيزي نفرموده است.

چرا خداوند شصت روز روزه را كفاره‏ي خوردن يك روزه قرار داده است؟

بايد گفت كه منظور از مساوات ميان«گناه» و «كيفر» مساوات عدد نيست، بلكه كيفيت عمل را نيز بايد در نظر گرفت. خوردن يك روزه‏ي ما رمضان با آن همه اهميتي كه دارد، مجازاتش تنها يك روز كفاره نيست، بلكه بايد آن‏قدر روزه بگيرد كه به اندازه‏ي احترام آن يك روز ماه مبارك شود؛ به همين دليل در بعضي از روايات آمده است كه كيفر گناهان در ماه رمضان بيش از ساير ايام است و ثواب اعمال نيك هم بيش‏تر است، تا آن‏جا كه مثلاً يك ختم قرآن در اين ماه، برابر هفتاد ختم قرآن در ماه‏هاي ديگر است.(6)

چرا واجب شده است كه در سال سي روز(ماه رمضان) روزه بگيرند؟

روايت است كه وقتي حضرت آدم( عليه‏السلام ) در بهشت از درختي كه نهي شده بود، تناول كرد، تا سي روز آن غذا در شكمش بود، به همين دليل خداوند بر بندگان و فرزندان حضرت آدم تا روز قيامت واجب نمود تا سي روز را در سال روزه بگيرند.(7)

1. دكتر براي همه ص 50 - 51

2. مصباح الشريعه، ص 290

3. ستارگان درخشان، ج 10 ص 195، محمدجواد نجفي

4. نهج البلاغه كلماتي قصار، ص 1197

5. رنج‏ها و فريادهاي فاطمه، ص 190

6. تفسير نمونه، ج 6، ص 57

7. سرالصلواة امام خميني