به گزارش روابط عمومی موسسه خانه کتاب، نشست «آسیب‌شناسی، ارزیابی و الگوی برتر نمایشگاه کتاب تهران» با حضور کارشناسان این حوزه در سرای اهل قلم برگزار شد و علی اشرف صادقی به عنوان یکی از این کارشناسان با بیان این‌که اصلا جامعه فرهنگی ما جامعه کتابخوانی نیست، گفت: برپایی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در این شرایط هم انگیزه‌ای است حتی برای تماشای کتاب‌ها. همچنین چون در نمایشگاه، کتاب‌ها با تخفیف عرضه می‌شوند، فرصتی است برای آن دسته از افرادی که بضاعت چندانی برای خرید کتاب ندارند.

استاد صادقی با بیان این‌که اولیای فرهنگی کشور باید به وضع فرهنگی نگاه تخصصی‌تر و بنیادی‌تری داشته باشند اظهار کرد: از دید من که کتاب تخصصی می‌نویسم و می‌خوانم، تخصصی شدن نمایشگاه کتاب تهران، خوب است اما در نگاه کلی‌تر اگر این رویداد بزرگ فرهنگی، تخصصی شود، ممکن است تعداد اندکی از افراد از آن بازدید کنند. بنابراین، شاید تخصصی شدن نمایشگاه کتاب تهران دردی را دوا نکند و به اشاعه کتابخوانی نیز کمک نکند.

این عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی افزود: متاسفانه با جدا شدن نمایشگاه مطبوعات از نمایشگاه کتاب تهران، تعداد بازدیدکنندگان آن نیز کاهش پیدا کرده است؛ به این معنا که طبیعتاً وقتی افراد به بهانه خرید مجلات و مطبوعات به نمایشگاه مطبوعات می‌آمدند، گذری هم به نمایشگاه کتاب تهران داشتند.

با تخصصی شدن نمایشگاه کتاب تهران مخالفم

سخنان داود موسایی، مدیر انتشارات فرهنگ معاصر بخش دیگر این نشست را به خود اختصاص داد. وی در این نشست ضمن مخالفت با تخصصی شدن نمایشگاه کتاب تهران گفت: تخصصی شدن این رویداد بزرگ فرهنگی نه به نفع مردم و نه به نفع ناشران است. چرا که وقتی این نمایشگاه به صورت یک مجموعه بزرگ برگزار می‌شود، خانواده با تمام اعضای خود در این نمایشگاه حضور پیدا می‌کند و هر یک از اعضا متناسب با سن و موقعیت اجتماعی‌ای که دارند، از بخش‌های مختلف آن بهر‌مند می‌‌شوند؛ در حقیقت این رویه فعلی، به جو روانی کتاب‌خریدن و کتابخوانی کمک شایانی می‌کند اما تخصصی شدن آن جلو این روند را خواهد گرفت.

مدیر انتشارات فرهنگ معاصر ادامه داد: به‌جای این‌که نمایشگاه کتاب تهران را به صورت تخصصی برگزار کنید، بیایید آن را در دو قسمت برگزار کنید؛ به این معنا که بخشی از آن در شهریورماه (در آستانه بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها) با هدف ارائه کتاب‌های عمومی، آموزشی، کمک آموزشی و دانشگاهی برپا و بخش دیگر آن به صورت بین‌المللی برگزار شود.

موسایی با بیان این‌که بین‌المللی بودن نمایشگاه چهارچوب و تعریفی دارد که باید به آنها توجه شود، یادآور شد: البته نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران که اکنون برگزار می‌‌شود به معنای واقعی بین‌المللی نیست؛ این که ما کتاب چاپ شده سایر کشورها را در ایران عرضه کنیم، در شان و منزلت فرهنگ غنی ملت ایران نیست.

من و محسن پرویز نمایشگاه کتاب را به مصلا آوردیم

از دیگر سخنرانان این مراسم، سید مهدی جهرمی، مدیرعامل اسبق خانه کتاب بود. وی اظهار کرد: جا‌به‌جایی نمایشگاه کتاب تهران از محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران به مصلا به اصرار بنده و دکتر محسن پرویز صورت گرفت. اما متاسفانه در این مدت هیچ فردی نیامد و از ما نپرسید که به چه علت این کار را انجام دادیم!

وی توضیح داد: در این چند سالی که در حوزه کتاب فعالیت می‌کنم هنوز متوجه نشدم که مدیران فرهنگی و مدیران نظام هدفشان چه بوده است؛ آیا می‌خواهند نمایشگاه کتاب تهران، نمایشگاه باشد یا فروشگاه؟ آیا می‌خواهند این نمایشگاه به نفع ناشران باشد یا مولفان؟ تا زمانی که این مبانی و حاشیه‌ها رفع نشوند، بحث کردن درباره سایر موضوعات نمایشگاه کتاب تهران راه به جایی نمی‌برد.

مدیرعامل اسبق خانه کتاب عنوان کرد: اگر می‌خواهیم نمایشگاه کتاب تهران، فروشگاهی باشد، تخصصی شدن آن به صنعت نشر ضربه می‌زند. اما اگر می‌خواهیم این رویداد بزرگ فرهنگی، نمایشگاهی باشد، تخصصی شدن آن به صنعت نشر کشور کمک شایانی می‌کند.

ناشران خارجی در نمایشگاه کتاب مستقل حاضر نمی‌شوند

فاطمه فهیم‌نیا، رئیس کتابخانه و مرکز اسناد دانشگاه تهران نیز در این نشست اظهار کرد: باید در برنامه‌ریزی‌های نمایشگاه کتاب تهران توجه داشت که آیا کتاب‌های خارجی با توجه به تحریم‌هایی که وجود دارد، اولویت دارند یا خیر. متاسفانه باید بگویم که به دلیل گستردگی تحریم‌ها، تعداد ناشران خارجی شرکت کننده در این نمایشگاه کم شده است. اکنون ناشران خارجی هیچ یک به صورت مستقل در نمایشگاه کتاب تهران حاضر نمی‌شوند.

وی با بیان این‌که متاسفانه تحریم‌ها باعث شده است که بحث مذاکرات بین‌المللی نیز کمرنگ شود گفت: اگر قرار است نمایشگاه کتاب تهران به صورت بین‌المللی برگزار شود، به شدن با تخصصی شدن آن مخالفم.

فهیم‌نیا افزود: متاسفانه در این چند سال اخیر با کاهش رضایت‌ از نمایشگاه کتاب تهران مواجه شده‌ایم. این موضوع باعث کاهش میزان کتابخوانی شده است